Program STEP - bezzwrotne dotacje dla firm na wzmocnienie strategicznych obszarów technologii krytycznych dla Europy
Co to jest program STEP i kto nim zarządza?
Program STEP (Platforma Technologii Strategicznych dla Europy) to flagowa inicjatywa finansowa Unii Europejskiej mająca na celu budowanie suwerenności technologicznej i redukcję zależności Europy od państw trzecich poprzez rozwój i produkcję technologii o kluczowym znaczeniu dla strategicznych sektorów: bezpieczeństwa, zdrowia, energii i gospodarki cyfrowej. Unia Europejska przeznaczyła na ten cel budżet aż 900 mln EUR z możliwością dalszego zwiększania go.
W Polsce inicjatywa jest realizowana w ramach programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki. Dysponentem funduszy na projekty B+R jest NCBR, z kolei wnioski inwestycyjne rozpatruje PARP.
Cele i zakres programu STEP dla projektów inwestycyjnych
Wnioski inwestycyjne, które rozpatruje PARP, obejmują m.in. takie projekty, jak: budowa nowych linii produkcyjnych, rozbudowa zakładów czy wdrażanie zaawansowanych rozwiązań w sektorach biotech, cyfryzacji i czystych technologii.
STEP w PARP nie finansuje klasycznych wdrożeń gotowych rozwiązań ani ogólnych inwestycji modernizacyjnych. Jest to instrument dla firm, które chcą budować lub rozwijać zdolności produkcyjne w obszarze technologii krytycznych albo ich łańcucha wartości. W każdej z trzech kategorii mówimy więc o projektach inwestycyjnych, ale ich uzasadnienie technologiczne i strategiczne będzie już różne.
Jeden instrument dotacyjny - trzy obszary inwestycyjne: Biotech, Cleantech i Technologie Cyfrowe
Program STEP, który prowadzi Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) to nie jeden konkurs, ale trzy sektorowe obszary inwestycyjne, które obejmują:
- Biotechnologie,
- Technologie Cyfrowe
- Czyste i zasobooszczędne technologie.
W każdym z tych sektorów funkcjonują dwie logiki wsparcia:
Ścieżka A – innowacyjność rynkowa
Ścieżka B – strategiczna niezależność UE.
W praktyce oznacza to, że przedsiębiorca najpierw musi ustalić, czy jego projekt mieści się w odpowiednim sektorze technologii krytycznych, a dopiero później rozstrzygnąć, czy mocniejszym uzasadnieniem będzie innowacyjność rynkowa technologii, czy jej znaczenie dla odporności gospodarczej Unii Europejskiej.
Co jest wspólne dla wszystkich konkursów STEP?
Najważniejsza część wspólna dotyczy samej konstrukcji programu.
- Wnioskodawca – wszystkie trzy konkursy PARP są skierowane do tej samej grupy przedsiębiorców z sektora MŚP oraz dużych przedsiębiorstw;
- Projekt musi być realizowany na terytorium Polski;
- Wnioskodawca powinien prowadzić działalność gospodarczą od co najmniej 36 miesięcy, wykazać 3 zamknięte lata obrotowe i osiągać średnie przychody z działalności operacyjnej na poziomie co najmniej 20% wartości kosztów kwalifikowalnych projektu;
- Wspólna jest też logika inwestycyjna: projekt musi dotyczyć wytwarzania technologii krytycznej albo elementu jej łańcucha wartości, a nie prostego zakupu i wdrożenia gotowego produktu końcowego. We wszystkich naborach PARP obowiązuje również podobny model finansowania. Mamy do czynienia z bezzwrotną dotacją, przy minimalnej wartości kosztów kwalifikowalnych 10 mln zł, maksymalnym poziomie dofinansowania do 75% kosztów kwalifikowalnych i wartości dotacji do 150 mln zł;
- Katalog kosztów także jest zbliżony: obejmuje środki trwałe, nieruchomości, roboty i materiały budowlane, wartości niematerialne i prawne, szkolenia, a dla MŚP także określone usługi doradcze i innowacyjne;
- Wspólny jest też sposób składania i oceny wniosku. Wniosek składany jest wyłącznie przez system LSI PARP;
- Ocena ma charakter dwuetapowy. Najpierw projekt przechodzi przez filtr kryteriów obligatoryjnych, a potem przez ocenę punktową i panel z udziałem Wnioskodawcy. W II etapie bardzo duże znaczenie mają już nie tylko zgodność formalna, ale również potencjał technologii krytycznej, gotowość inwestycyjna, opłacalność, montaż finansowy oraz jakość argumentacji przedstawionej podczas panelu eksperckiego.
Ścieżka A i Ścieżka B - ta sama technologia ale inna logika uzasadnienia inwestycji
W każdym z trzech konkursów trzeba wybrać między dwiema ścieżkami.
- Ścieżka A jest dla projektów, które wnoszą na rynek wewnętrzny EOG i Szwajcarii element innowacyjny, najnowocześniejszy albo przełomowy o znaczącym potencjale gospodarczym. W praktyce oznacza to konieczność wykazania, że technologia nie jest jedynie nowoczesna, ale realnie wnosi nową jakość na rynek i może oddziaływać szerzej niż dotychczasowa działalność firmy.
- Ścieżka B koncentruje się natomiast na projektach, które ograniczają lub zwalczają strategiczną zależność UE od państw trzecich poprzez wzrost zdolności produkcyjnych, poprawę bezpieczeństwa dostaw, wzmocnienie łańcucha wartości albo znaczenie dla infrastruktury krytycznej.
STEP – Sektor Biotechnologii
W sektorze Biotechnologii wsparcie obejmuje inwestycje dotyczące biotechnologii krytycznych albo elementów ich łańcucha wartości, a w Ścieżce B także produkty lecznicze z unijnego wykazu produktów o krytycznym znaczeniu oraz ich składniki. To ważna różnica względem pozostałych sektorów, bowiem projekt musi być jednoznacznie przyporządkowany do obszarów i technologii wskazanych w zamkniętej liście dla sektora biotechnologii, co z kolei wymaga szczególnie starannego opisu produktu, procesu chemicznego, składnika czy pozycji w łańcuchu wartości.
W praktyce oznacza to, że trzeba wykazać, iż inwestycja dotyczy konkretnej technologii z zamkniętej listy lub konkretnego produktu leczniczego o krytycznym znaczeniu. W Ścieżce A decydujące będzie wykazanie innowacyjności rynkowej, a w Ścieżce B – wpływu projektu na bezpieczeństwo dostaw i odporność UE.
STEP – Technologie Cyfrowe
W konkursach dla sektora Technologii Cyfrowych, PARP wspiera projekty inwestycyjne, które wpisują się w katalog technologii krytycznych, w tym m.in.: zaawansowanych półprzewodników, sztucznej inteligencji, kwantowych, zaawansowanej łączności i nawigacji, robotyki i systemów autonomicznych, a także głębokich technologii . W Ścieżce A wsparcie dotyczy inwestycji w technologie wnoszące na rynek wewnętrzny element innowacyjny, najnowocześniejszy lub przełomowy, a w Ścieżce B – inwestycji służących ograniczaniu strategicznej zależności UE.
To oznacza, że STEP dla cyfryzacji PARP nie jest instrumentem na zwykłe wdrożenie software’u, systemu ERP, cyberbezpieczeństwa czy też wewnętrznej automatyzacji. Projekt musi dotyczyć technologii krytycznej albo elementu jej łańcucha wartości w rozumieniu programu STEP.
Z biznesowego punktu widzenia sektor cyfrowy w STEP jest atrakcyjny dla firm, które rozwijają rozwiązania o wysokiej specjalizacji technologicznej i chcą pokazać ich znaczenie w skali europejskiej. To dobry kierunek dla przedsięwzięć, które są już na tyle dojrzałe, że można je opisać nie jako eksperyment badawczy, ale jako inwestycję wzmacniającą europejski ekosystem technologiczny.
STEP – CLEANTECH
Sektor Czystych i zasobooszczędnych technologii obejmuje aż 22 obszary technologii krytycznych, w tym m.in. technologie słoneczne, wiatrowe, magazynowania energii, baterii, pomp ciepła, geotermii, wodoru, biogazu i biometanu, sieci elektroenergetycznych, technologii przemysłowych dla dekarbonizacji, uzdatniania wody, recyklingu czy gospodarki o obiegu zamkniętym.
To daje bardzo szerokie możliwości oraz wpisuje się w aktualne trendy inwestycyjne przedsiębiorstw. Jeśli jednak projekt ma otrzymać wsparcie w STEP Cleantech, nie może być opisany jako zwykła inwestycja środowiskowa, tylko pokazany jako inwestycja w technologię krytyczną lub jej łańcuch wartości, z realnym znaczeniem dla rynku UE. W Ścieżce A trzeba dodatkowo wykazać przewagę technologiczną i potencjał gospodarczy, a w Ścieżce B wkład w ograniczanie zależności UE i wzmacnianie bezpieczeństwa dostaw.
Okiem Eksperta: Co w praktyce decyduje o jakości projektu STEP?
Patrząc na wszystkie trzy konkursy można powiedzieć, że sukces projektu w STEP PARP zależy od kilku kluczowych elementów, a mianowicie:
- Prawidłowego wpisania w katalog technologii krytycznych. Projekt musi być jednoznacznie przyporządkowany do obszarów i technologii wskazanych w zamkniętej liście dla danego sektora. Inne niż wymienione w katalogu obszary i technologie nie mogą być objęte wsparciem.
- Doboru właściwej ścieżki. Dla Ścieżki A kluczowym wyróżnikiem jest innowacyjność, co oznacza że trzeba wykazać, iż technologia wnosi na rynek wewnętrzny element innowacyjny, najnowocześniejszy lub przełomowy o znaczącym potencjale gospodarczym. Natomiast dla ścieżki B kluczowe jest wytwarzanie technologii krytycznej lub elementu łańcucha wartości technologii krytycznej.
- Potwierdzenia gotowości – inwestycyjnej, technicznej i finansowej. Projekt powinien być tak przygotowany, aby potwierdzał potencjał Wnioskodawcy do jego realizacji, m.in.; opłacalność przedsięwzięcia, adekwatność wydatków oraz zdolność do sfinansowania wkładu własnego i kosztów niekwalifikowalnych.
Podsumowanie
Najważniejszy wniosek jest taki, że Biotech, Cleantech i Technologie Cyfrowe działają w STEP według tej samej architektury programowej, ale wymagają zupełnie innego sposobu opisu projektu. Wspólne są zasady formalne, tryb oceny, konstrukcja finansowania i podział na Ścieżkę A i B. Różni się natomiast specyfika technologiczna projektu, sposób wykazania wartości dla UE i język argumentacji, który trzeba przyjąć we wniosku.
STEP nie powinien być traktowany jako „kolejny konkurs inwestycyjny”. To program dla firm, które potrafią połączyć technologię, inwestycję, rynek i strategiczne znaczenie projektu w jedną spójną całość.
Doświadczenie doradców w projektach inwestycyjnych będzie niezwykle pomocne w dostosowaniu projektu i przygotowaniu wniosku o dofinansowanie w projektach STEP. Jako zespół przygotowaliśmy ponad 1000 wniosków dla naszych Klientów, wśród których znalazły się też projekty związane z rozwojem nowych technologii i dużymi inwestycjami.
Zachęcamy do zapoznania się z portfolio zrealizowanych przez nas projektów inwestycyjnych, dostępnych na naszej stronie (w zakładce „Klienci”) https://www.varsoviaconsulting.com/doswiadczenie/klienci/, a w szczególności dotyczącymi wdrożenia innowacji produktowych i procesowych, tworzenia centrów badawczo-rozwojowych czy rozbudowy parku maszynowego w ramach projektów wzorniczych.
https://www.varsoviaconsulting.com/klienci/falcon-drones-sp-z-o-o/
https://www.varsoviaconsulting.com/klienci/concession/
https://www.varsoviaconsulting.com/klienci/hartimex-sp-z-o-o/
